Trump schrapt erkenning gevaar broeikasgassen voor gezondheid

·
Listen to this article~5 min

Trump heeft een overheidsbesluit ingetrokken dat broeikasgassen erkende als gevaar voor de volksgezondheid. Dit heeft wereldwijde implicaties voor klimaatbeleid en gezondheidsbescherming, ook in Nederland.

Het nieuws kwam binnen als een mokerslag voor milieubeschermers en gezondheidsexperts. De Amerikaanse regering onder leiding van Donald Trump heeft een belangrijk overheidsbesluit ingetrokken waarin werd erkend dat bepaalde broeikasgassen gevaarlijk zijn voor de gezondheid en welvaart van Amerikanen. Dat voelt als een stap terug, vind je niet? We zitten hier in Nederland, duizenden kilometers verderop, maar dit soort beslissingen heeft wereldwijde gevolgen. Luchtvervuiling kent geen grenzen, net zoals klimaatverandering dat niet doet. Wat daar gebeurt, raakt uiteindelijk ook ons hier. ### Wat betekent dit besluit precies? Het ingetrokken besluit was een formele erkenning vanuit de Amerikaanse overheid dat broeikasgassen zoals koolstofdioxide, methaan en lachgas schadelijk zijn voor de volksgezondheid. Die erkenning vormde de juridische basis voor milieuregels die de uitstoot van deze gassen moesten beperken. Zonder die basis worden veel milieubeschermende maatregelen veel moeilijker te handhaven. Het is een beetje alsof je de diagnose van een ziekte niet meer erkent. Je kunt dan moeilijk de juiste behandeling voorschrijven. De wetenschappelijke consensus over de schadelijkheid van deze gassen is overweldigend, maar de politieke erkenning ervan is nu ter discussie gesteld. ### De impact op gezondheid en welvaart Laten we even kijken naar wat broeikasgassen eigenlijk doen met onze gezondheid. Het gaat niet alleen om opwarming van de aarde, hoewel dat natuurlijk een enorm probleem is. We hebben het over directe gevolgen: - Slechtere luchtkwaliteit leidt tot meer luchtwegaandoeningen - Hittestress tijdens warmere periodes, vooral gevaarlijk voor ouderen - Verspreiding van ziekten door veranderende leefgebieden van insecten - Impact op voedselveiligheid en -beschikbaarheid De Wereldgezondheidsorganisatie schat dat luchtvervuiling wereldwijd jaarlijks ongeveer 7 miljoen vroegtijdige sterfgevallen veroorzaakt. Dat zijn cijfers waar je stil van wordt. En dan hebben we het nog niet eens over de economische kosten van gezondheidszorg en verloren productiviteit. ### Wat kunnen we hier in Nederland leren? Dit Amerikaanse besluit zet me aan het denken over onze eigen situatie. Nederland heeft ambitieuze klimaatdoelen, met het streven om de uitstoot van broeikasgassen in 2030 met 49% te verminderen ten opzichte van 1990. Die doelen zijn wettelijk vastgelegd in de Klimaatwet. Maar wetten kunnen worden gewijzigd, en politieke winden kunnen draaien. De kernvraag is: hoe zorgen we ervoor dat milieubescherming niet afhankelijk wordt van welke politieke partij aan de macht is? Misschien moeten we nog fundamenteler nadenken over hoe we onze planeet beschermen. Een wijze collega zei ooit tegen me: 'De aarde leent zich niet aan politieke compromissen.' Die uitspraak blijft me bij, vooral nu. Natuurwetten volgen geen verkiezingscycli. ### De rol van wetenschap in beleid Wat me het meest zorgen baart, is de kloof tussen wetenschap en politiek. Wetenschappers zijn het vrijwel unaniem eens over de risico's van broeikasgassen. Hun onderzoek is peer-reviewed, gebaseerd op data en reproduceerbaar. Politieke beslissingen daarentegen worden vaak genomen op basis van ideologie, economische belangen of korte-termijn-denken. We moeten ons afvragen hoe we wetenschappelijke inzichten beter kunnen verankeren in ons beleid. Niet als mening naast andere meningen, maar als basis waarop we beslissingen bouwen. Dat betekent niet dat politici geen keuzes meer hebben – integendeel. Het betekent wel dat die keuzes transparant moeten zijn over welke wetenschappelijke feiten ze wel of niet meewegen. ### Wat jij kunt doen Het voelt misschien alsof je als individu weinig invloed hebt op dit soort grote politieke beslissingen. Maar dat is niet helemaal waar. Je stemt met je portemonnee, met je levensstijl en ja, ook met je daadwerkelijke stem tijdens verkiezingen. Informeer jezelf over de standpunten van politieke partijen over klimaat en gezondheid. Praat erover met vrienden en familie. Maak duurzame keuzes waar je kunt. Alle kleine beetjes helpen, en samen vormen we een beweging die niet genegeerd kan worden. De toekomst van onze gezondheid en welvaart hangt af van de keuzes die we vandaag maken. Laten we ervoor zorgen dat we keuzes maken die gebaseerd zijn op feiten, niet op kortzichtigheid.