Avondmensen en hartrisico: waarom vrouwen extra alert moeten zijn

Lisa Bos · 2026-01-29

Heb je ook altijd het gevoel dat je pas echt wakker wordt als de avond valt? Je bent niet alleen. Maar wat als ik je vertel dat dit natuurlijke ritme mogelijk meer impact heeft op je gezondheid dan je denkt? Vooral als het gaat om je hart en bloedvaten. En dan blijken vrouwen een extra kwetsbare groep te vormen. Het is een fascinerend onderwerp dat veel verder gaat dan alleen maar 'ochtend- of avondmens' zijn. Onze interne klok, ofwel ons circadiaan ritme, stuurt zoveel processen in ons lichaam aan. Van wanneer we honger krijgen tot hoe ons lichaam met stress omgaat. ### Wat zegt het onderzoek eigenlijk? Recent onderzoek heeft aangetoond dat mensen met een natuurlijke voorkeur voor avonden een verhoogd risico lopen op hart- en vaatziekten. Het interessante? Dit effect is bij vrouwen significant sterker aanwezig dan bij mannen. Waarom dat zo is, daar zijn wetenschappers nog niet helemaal uit. Misschien heeft het te maken met hoe hormonen reageren op onze slaap-waakcyclus. Of misschien spelen sociale factoren een rol - denk aan de combinatie van werk, gezin en de verwachtingen die aan vrouwen worden gesteld. Het is complex, maar wel belangrijk om te begrijpen. ### Waarom maakt het uit wanneer je slaapt? Ons lichaam is geprogrammeerd om op bepaalde tijden bepaalde dingen te doen. Als je tegen je natuurlijke ritme in gaat leven, kan dat stress veroorzaken op celniveau. En chronische stress? Die is nooit goed voor je hart. Stel je voor: je bent een avondmens maar moet om 7 uur opstaan voor werk. Je lichaam wil nog slapen, maar je dwingt het wakker te worden. Die mismatch kan leiden tot: - Verstoorde hormoonbalans - Hogere ontstekingswaarden in het bloed - Moeilijker reguleren van bloeddruk - Veranderingen in hoe je lichaam suiker verwerkt ### Wat kun je zelf doen? Nu betekent dit niet dat alle avondmensen gedoemd zijn tot hartproblemen. Verre van. Bewustwording is de eerste stap. Als je weet dat je een avondmens bent, kun je daar beter naar leren luisteren. Probeer bijvoorbeeld: - Je slaaproutine te optimaliseren, zelfs als die later begint - Stressmanagement technieken te leren die bij jouw ritme passen - Regelmatig je bloeddruk te laten checken - Met je arts te praten over je persoonlijke risicofactoren Een arts zei ooit tegen me: 'Luister naar wat je lichaam je vertelt, maar wees niet bang om af en toe tegen je natuur in te gaan als dat nodig is voor je gezondheid.' Die balans vinden, dat is de kunst. ### Voor vrouwen specifiek Als vrouw zijnde is het extra belangrijk om je bewust te zijn van deze risico's. Vrouwelijke hormonen hebben een complexe relatie met ons slaap-waakritme, en hartklachten worden bij vrouwen vaak anders gediagnosticeerd dan bij mannen. Wees alert op signalen die niet direct als 'hartproblemen' herkenbaar zijn: - Ongewone vermoeidheid - Kortademigheid bij normale activiteiten - Pijn tussen de schouderbladen - Misselijkheid zonder duidelijke oorzaak Het gaat er niet om dat je je leven volledig omgooit. Wel dat je bewuste keuzes maakt die passen bij wie je bent. Een avondmens zijn is geen ziekte - het is een kenmerk. Maar net zoals met alle kenmerken, is het goed om te weten wat de mogelijke gevolgen zijn. Dus de volgende keer dat je 's avonds nog energie hebt terwijl de rest van het huis al slaapt, denk dan niet alleen aan dat ene klusje dat je nog wilt afmaken. Denk ook even aan je hart. Want dat klopt - letterlijk - op zijn eigen ritme.